Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

U bent hier: Home / Wat is MVO? / Due diligence
 

Due diligence

Due diligence is de inspanning die van bedrijven wordt gevraagd om betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen tegen te gaan.

Due diligence betekent letterlijk “gepaste zorgvuldigheid”. Deze term wordt meer gebruikt, bijvoorbeeld voor boekhoudkundig onderzoek bij overnames en fusies. Hier draait het om gepaste zorgvuldigheid ten aanzien van mensenrechten, om het permanent evalueren en reageren op (potentiële) risico’s en schendingen – zowel bij de eigen bedrijfsvoering als bij de uitbesteding van bedrijfsactiviteiten. Daarbij staan niet de risico’s voor en rechten van het bedrijf zelf centraal, maar risico’s voor de samenleving door bedrijfsactiviteiten. 

Waarom due diligence?

Bedrijven dragen verantwoordelijkheid voor het respecteren van mensenrechten, zo is vastgelegd in de belangrijkste internationale normen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Due diligence is de manier waarop dat in praktijk wordt gebracht. Daarnaast biedt due diligence het bedrijf inzicht in de maatschappelijke impact, is het een manier om de eigen missie en normen uit te dragen en om duurzame relaties met stakeholders op te bouwen. Tot slot is due diligence een belangrijke aanvulling van het risicomanagement.

Betrokkenheid bij schendingen

Door complexe ketens en concernstructuren kan de manier verschillen waarop bedrijven betrokken raken bij mensenrechtenschendingen.

We onderscheiden drie niveaus:  

  1. Een bedrijf kan de directe veroorzaker van een schending zijn.
  2. Maar vaker nog zal sprake zijn van een bijdrage aan een schending (samen met of via andere partijen).
  3. Tot slot kan er - zonder directe bijdrage - een relatie met de schending bestaan via activiteiten, diensten of producten.

In alle gevallen heeft het betreffende bedrijf een verantwoordelijkheid. De grootte en complexiteit van de verantwoordelijkheid is afhankelijk van het niveau van betrokkenheid. 

Uitvoering due diligence

De uitvoering van due diligence is een continu proces, waarbij bedrijven proactief hun huidige en potentiële maatschappelijke risico’s: identificeren, voorkómen en verminderen. En daarover verantwoording afleggen.

Voor een bedrijf in staat is mensenrechten effectief te voorkomen en verminderen, moet het op de hoogte zijn van de actuele en potentiele invloeden die bedrijfsactiviteiten uitoefenen op mensenrechten. Een systematische risicoanalyse maakt deze invloeden inzichtelijk.

Een volgende stap is het ontwikkelen en implementeren van beleid dat de risico’s of schendingen aanpakt. Het is van belang dat het bedrijf de effectiviteit van de ondernomen acties monitort. Bij al deze stappen is stakeholderbetrokkenheid cruciaal.

Indien schade is ontstaan door schendingen waarbij het bedrijf de oorzaak is of een bijdrage heeft geleverd, dient het bedrijf herstel en compensatie te bieden. Als sprake is van een relatie tot de schending dient het bedrijf zich in te spannen om andere verantwoordelijke partijen daartoe te bewegen.

Praktijkrichtlijnen voor de toepassing van due diligence zijn volop in ontwikkeling. Voorbeelden zijn : de online tool voor MVO Risicomanagement van de SER en een handleiding voor de integratie van due diligence in risicomanagement van het NEN. Daarnaast zijn sectorale richtlijnen ontwikkeld, zoals die van de OESO voor mijnbouw. Ook de EU ontwikkelde sectorspecifieke richtlijnen

Communicatie

Onderdeel van due diligence is  communiceren over de bedrijfsvoering en de gevolgde due diligence-aanpak. Dit geldt in het bijzonder voor de communicatie met direct getroffenen en belanghebbenden.

Transparantie van het bedrijf richting de buitenwereld is cruciaal om geloofwaardig te blijven. Bedrijven moeten laten zien dat én hoe ze aan de slag gaan met due diligence.

Ook voor het rapporteren over due diligence zijn richtlijnen verschenen. 

Context

In 2011 nam de VN de Guiding Principle on Business and Human Rights (UNGP) aan. In aanvulling op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere mensenrechtenstandaarden, maken deze richtlijnen duidelijk wat de rol van staten is en welke verantwoordelijkheid het bedrijfsleven heeft in relatie tot de mensenrechten.

Aanleiding voor de totstandkoming van de UGNP is de groeiende complexiteit van internationale waarde-, productie- en toeleveringsketens. Uitbesteding van bedrijfsactiviteiten en productieprocessen vindt steeds vaker plaats in landen waar grotere risico’s zijn op schendingen.

De UNGP kennen drie pijlers; ‘Protect, ‘Respect’ en ‘Remedy’:

1) duty to protect

De plicht van de staat om mensen te beschermen tegen mensenrechten-schendingen door derde partijen, zoals bedrijven.

2) responsibility to respect

De verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven om mensenrechten te respecteren. Due diligence is een kernbegrip in de uitwerking hiervan.

3) access to remedy

De toegang tot recht en genoegdoening van slachtoffers bij schendingen is zowel een verantwoordelijkheid van staten als van bedrijven.

De noodzaak tot due diligence is vervolgens ook in andere internationale richtlijnen opgenomen zoals ISO 26000 en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen.

Auteursrecht:  icreative3d / 123RF Stockfoto

MVO Kieswijzer 2017

Politieke partijen en verantwoord ondernemen

Teaser MVO Platform Standpunten

Overheid en MVO

Voorstellen voor beter beleid

 
MVO Platform is hosted by SOMO